Naučnici su nedavno otkrili fenomenalan „tamni kiseonik“ na dubokom morskom dnu u Tihom okeanu, što je izazvalo veliku pažnju u naučnoj zajednici. Tokom istraživanja planinskog grebena na dubini od 3.962 metra, tim predvođen Endruom Svajtmenom naišao je na neočekivane rezultate u očitavanjima svojih morskih instrumenata. Ovi rezultati su pokazali prisustvo kiseonika na mestima gde svetlost ne dopire, što je do sada bilo nezamislivo.
Svajtmen je istakao da su prvi podaci o prisutnosti kiseonika delovali kao greška u opremi, budući da su ranija istraživanja dubokog mora pokazivala samo trošenje kiseonika. Međutim, očitavanja su se ponavljala tokom deset godina, što je navelo tim da dodatno istraži ovaj fenomen.
Da bi potvrdili svoje nalaze, Svajtmen i njegov tim koristili su elektrohemijske eksperimente kako bi istražili mogućnost da kiseonik nastaje iz prirodnih mineralnih naslaga na morskom dnu. Rezultati su pokazali da mineralne naslage, poznate kao polimetalni noduli, emituju električnu struju koja može uzrokovati proizvodnju kiseonika kroz proces elektrolize morske vode.
Polimetalni noduli, koji se koriste u različitim tehnologijama kao što su punjive baterije i ekrani osetljivi na dodir, sadržavaju elemente kao što su kobalt, nikl, bakar, litijum i mangan. Istraživanja su pokazala da ovi noduli proizvode značajne napone kada su u grupama, što sugeriše da su odgovorni za proizvodnju kiseonika na dubokom morskom dnu.
Liza Levin, biološki okeanograf sa Skrips instituta za okeanografiju, nazvala je otkriće „totalno neočekivanim“ i istakla potrebu za dodatnim istraživanjima kako bi se rezultati potvrdili. Takođe je napomenula da će ljudske aktivnosti koje narušavaju morsko područje verovatno imati uticaj na procese u dubokom moru i biodiverzitet.
Studija je objavljena u časopisu „Nature Geoscience“ i pokazuje da bi dubokomorska eksploatacija mogla poremetiti izvore kiseonika, što bi imalo ozbiljne posledice po morski život. Američka Nacionalna okeanska i atmosferska administracija već je upozorila na moguće posledice dubinskog rudarstva, dok Međunarodna uprava za morsko dno preduzima mere zaštite određenih područja od eksploatacije.
Filip Gejls iz organizacije „Deep Sea Mining“ pozdravlja istraživanje, ali naglašava potrebu za dodatnim proučavanjem pre nego što se donesu konačni zaključci. Daglas Bartlet sa Skrips instituta takođe traži dalja istraživanja kako bi se utvrdilo koliko se kiseonika proizvodi tokom dužeg vremenskog perioda i da li slični efekti postoje i u drugim okeanima.
