Digitalni autizam je razvojno stanje kod dece koje nastaje zbog prekomerne upotrebe ekrana. Ispoljava se kroz teškoće u komunikaciji, ponavljajuće i stereotipne radnje. Za razliku od „klasičnog“ autizma, koji je trajni poremećaj, moguće je vratiti dete na normalan razvojni put.
Digitalni autizam ili ekranizam može se jednostavno objasniti kao zavisnost od bilo koje vrste ekrana – mobilnog telefona, TV-a, računara, tableta. Psihološkinja iz Psihijatrijske bolnice za decu i omladinu u Zagrebu, Ivana Bilić, kaže da se simptomi manifestuju do treće godine života deteta.
„Uzrok digitalnog autizma je prekomerno korišćenje ekrana“, objašnjava Bilić, prenosi Hina. „Pre nego što dete razvije zavisnost od ekrana, njegov mozak je prekomerno stimulisan, što uzrokuje stres.“
„Klasični“ autizam je neurorazvojni poremećaj i trajno je stanje. Funkcionisanje osobe može se poboljšati različitim terapijskim intervencijama.
„Uzrok klasičnog autizma je nepoznat. Ne može se govoriti o urođenom autizmu. Započinje u ranom detinjstvu i ispoljava se kroz teškoće u komunikaciji i socijalnom funkcionisanju, ponavljajuće i stereotipne obrasce ponašanja, rigidnost u mišljenju i specifične interese“, kaže Bilić.
Edukaciona rehabilitatorka Jelena Petranović, iz Dečjeg vrtića Pjerina Verbanac u Labinu, objašnjava da „klasični“ autizam nije „izlečiv“. Digitalni autizam je reverzibilan, moguće je adekvatnim intervencijama dete vratiti na uredan razvojni tok ako se reaguje na vreme.
Roditelji treba da zatraže pomoć ako prepoznaju simptome.
Roditelji bi trebalo da zatraže pomoć ako prepoznaju simptome. „Dete sa digitalnim autizmom deluje kao da pripada spektru autizma. Ima slabo razvijen govor i komunikacijske veštine – ne odaziva se na ime, ne uspostavlja kontakt očima, ne komunicira svoje potrebe“, objašnjava Petranović.
Petranović dodaje da, ako je govor razvijen, to su pretežno skriptovi ili eholalija – nefunkcionalno ponavljanje tekstova iz crtanih filmova ili igrica. „Dete se često osamljuje, ne ulazi u interakciju s drugom decom jer nema razvijene socijalne veštine. Sama igra je nerazvijena“, navela je.
Igračke ne koristi funkcionalno, već u istraživačke svrhe – baca igračke ili vrti točkove od autića bez da ga vozi. Dete ima slabo razvijenu pažnju, moguće i agresivno ponašanje zbog nemogućnosti izražavanja potreba. Smanjena emocionalna regulacija usled zavisničkog obrasca ponašanja je prisutna.
