Topla voda je kao gorivo za tropske oluje i uragane—što je voda toplija, to je gorivo snažnije.
Kako se planeta zagreva, to gorivo postaje sve moćnije, a veza između ekstremnih vremenskih prilika kao što su uragani i klimatske promene postaje sve jasnija. Toplije temperature u vazduhu i moru pomažu uraganima da postanu snažniji i smrtonosniji.
Godine 2019, iste perenijalno tople vode koje privlače turiste na Bahame takođe su pomogle održavanju Uragana Dorijan, jednog od najrazornijih oluja ikada viđenih u tom regionu. Istorijski hladniji regioni, poput severnog Atlantskog okeana, takođe se zagrevaju, što je zabrinjavajući trend za one koji žive u atlantskom basenu uragana.
Kako nastaju uragani?
Uragan počinje kao grupa oluja iznad okeana. Mnogi počinju sa zapadne obale Afrike kada zapadno strujanje poznato kao Afrički istočni mlaz duva preko istočnog Atlantika. Godišnje sezonske promene temperature menjaju geografsku širinu mlaza, što dovodi do vetrova niskog pritiska koji se kreću kroz vazduh kao talasi.
Ovi vetrovi se kreću kao bičevi preko okeana, prisiljavajući vodu da isparava i diže se u atmosferu gde se hladi, kondenzuje i formira olujne oblake. Procena je da se 85 procenata glavnih atlantskih uragana rađa sa afričke obale.
Kada su te oluje izložene dovoljno toploj vodi i zapadnim vetrovima, mogu formirati tropsku depresiju, u kojoj suva, hladnija vazdušna masa ulazi da popuni prazninu koju ostavlja brzo uzdižući topli vazduh.
Na severnoj hemisferi, oluje se okreću suprotno od kazaljke na satu zbog Korolisovog efekta, pojma koji se odnosi na kretanje objekata preko rotirajuće Zemlje.
Kada se oluja zadrži nad kopnom, kao što je bio slučaj sa Uraganom Harvi u Hjustonu 2017. i Uraganom Florens u Karolinama 2018., obično brzo slabi jer više nema toplu vodu da je napaja.
Kako toplota stvara superoluje
I temperatura na površini okeana i dubina te tople vode doprinose snazi uragana.
Iznad tople vode, tropska depresija će usisati više toplog vodenog isparenja kao slamku, čineći sistem jačim i kondenzujući suvi, niski pritisak u centru. Tada se formira tropska oluja. Kako oluja nastavlja da usisava vodenu paru, ona gura više vetra ka spoljnim rubovima sistema, uzrokujući da vetar apsorbuje više vlage i stvori povratnu spregu. Ako se održi, centar niskog pritiska u tropskoj oluji će formirati oko uragana.
Prema NASA-i, temperatura površine okeana mora biti oko 26 stepeni Celzijusa da bi se formirao uragan, a tropska depresija se unapređuje u uragan kada dostigne vetrove brzine 119 kilometara na sat.
Toplota utiče na to koliko se čvrsto uragan okreće, ali atmosferski vetrovi odlučuju koliko brzo će uragan putovati preko okeana.
Kako klimatske promene utiču na uragane?
Da bi se utvrdila veza između određene oluje i klimatskih promena, naučnici sprovode analizu atribucije. Modelovanjem klimatskih uslova koji bi mogli postojati bez toplijih temperatura, naučnici mogu rekonstruisati ponašanje oluje u tim alternativnim uslovima.
Analiza smrtonosne sezone uragana 2020. godine pokazala je da su klimatske promene učinile površinu mora toplijom i da su uragani te sezone zbog toga bili kišovitiji. Za svaki stepen povećanja temperature, atmosfera može nositi oko sedam procenata više vodene pare.
Topli okeani takođe pomažu olujama da prođu kroz „brzu intenzifikaciju“, kada oluje dramatično povećavaju intenzitet za manje od jednog dana. Ovo otežava meteorolozima da unapred predvide ponašanje oluje i upozore one koji bi mogli biti u opasnosti.
Dok je kategorija 5 trenutno najviša oznaka za uragan, neki inženjeri se pripremaju za budućnost u kojoj brzina vetrova u olujama premašuje naša očekivanja, rastući u takozvanu „kategoriju 6“.
