Analiziramo najčešće korišćene načine prevoza u 83 evropska grada, gde različiti faktori doprinose razlikama između njih.
Varijacije u prevoznim preferencijama
Koji načine prevoza najčešće koristite? Da li uglavnom vozite, oslanjate se na javni prevoz ili više volite da vozite bicikl?
Preferencije u vezi sa prevozom značajno variraju među evropskim prestonicama i gradovima. U proseku, vožnja automobilom je najčešći način prevoza u 83 evropska grada, a odmah za njom slede gradski javni prevoz, poput autobusa, tramvaja ili metroa. Hodanje je takođe popularnije od vožnje biciklom u skoro svim gradovima, prema izveštaju Evropske komisije za 2023. godinu o kvalitetu života u evropskim gradovima.
Statistika o automobilima
U 2023. godini, prosečno 48% stanovnika u 83 evropska grada koristilo je automobile kao način prevoza tokom tipičnog dana. U glavnim gradovima, korišćenje automobila variralo je od 28% u Stokholmu do 68% u Rejkjaviku. U gradovima sa manje od 250.000 stanovnika, 52% ljudi koristi automobil, dok u većim gradovima (1 do 5 miliona stanovnika) taj procenat pada na 44%.
Javni prevoz
Prosečno 40% stanovnika evropskih gradova koristi gradski javni prevoz (autobus, tramvaj ili metro) tokom tipičnog dana, dok 4% koristi vozove. Ova cifra raste u gradovima sa većom populacijom – 47% stanovnika u gradovima sa 1-5 miliona stanovnika koristi javni prevoz. Najviša stopa korišćenja javnog prevoza zabeležena je u Pragu (69%), dok je najniža u Nikoziji (15%).
Hodanje
Hodanje je treći najčešći način prevoza u 83 grada, sa prosekom od 27%. Pariz prednjači sa 41% stanovnika koji svakodnevno hodaju. S druge strane, najniže stope hodanja zabeležene su u turskim gradovima, uključujući Istanbul i Ankaru (16%), te Antaliju (18%). Faktori koji utiču na hodanje uključuju unapređenu pešačku infrastrukturu i urbanističko planiranje. Studija je pokazala da su bogatiji gradovi sa većim subjektivnim osećajem zadovoljstva prikladniji za pešačenje.
Biciklizam
Biciklizam čini 14% načina prevoza u evropskim gradovima. Holandija i Danska prednjače u ovoj kategoriji: Groningen (46%) i Amsterdam (39%) u Holandiji, te Kopenhagen (35%) u Danskoj imaju najveći procenat biciklista. Najniže stope biciklizma zabeležene su u Rimu, Beogradu i Viljnusu, gde 6% ili manje stanovnika koristi bicikl. Zanimljivost: Groningenu se često pripisuje titula „svetske prestonice biciklizma“, sa mrežom biciklističkih staza koja pokriva skoro čitav grad.
Motocikli
Gradovi južne Evrope, poput Napulja i Malage (13%), kao i Rima (12%), imaju najviše stope korišćenja motocikala. Prosečna upotreba motocikala u evropskim gradovima je 7%. Zanimljivost: U nekim gradovima, poput Napulja, broj motocikala može biti veći od broja automobila na ulicama, čineći ih popularnim načinom prevoza zbog njihove agilnosti i praktičnosti u uskim gradskim ulicama.
Zaključak
Evropska komisija podstiče održive načine mobilnosti, uključujući javni prevoz, hodanje i biciklizam. Ovi načini igraju ključnu ulogu u viziji čišće i zelenije urbane mobilnosti.
Anketa je obuhvatila odgovore preko 71.000 ljudi u 83 grada Evrope, sa najmanje 839 ispitanika u svakom gradu. Zanimljivost: Istraživanja pokazuju da povećanje biciklizma i hodanja ne samo da smanjuje zagađenje, već i poboljšava fizičko zdravlje stanovnika, smanjujući rizik od hroničnih bolesti poput dijabetesa i kardiovaskularnih oboljenja.
