Naučnici su iskopali fragmente DNK stare milion godina. Pronađeni ispod dna Škotskog mora, severno od Antarktika, ti fragmenti organskog materijala mogu biti od neprocenjive vrednosti u iscrtavanju istorije te regije, odnosno onoga što je živelo u okeanu i u kojim vremenskim rasponima. Obzirom da je reč o sedimentnoj drevnoj DNK, tehnički je nazvana sedaDNK. Pronađeni uzorci verovatno će se pokazati korisnima u tekućim naporima da se shvati kako klimatske promene mogu utiecati na Antarktiku u budućnosti. “Ovo se sastoji od daleko najstarije autentične morske sed aDNK do sada”, kaže morska ekološkinja Linda Armbreht sa Sveučilišta Tasmanije u Australiji.
SedaDNK se nalazi u mnogim okruženjima, uključujući zemaljske pećine i subarktički permafrost, u kojima su pronađeni sedaDNK starosti 400.000 odnosno 650.000 godina.
Niske temperature, niska razina kiseonika i nedostatak UV zračenja čine polarna morska okruženja poput Škotskog mora sjajnim lokacijama za sedaDNK da ostane netaknuta. Uzorak spomenutog sedaDNK izvađen je s okeanskog dna 2019. godine i prošao je kroz sveobuhvatan proces kontrole kontaminacije kako bi se osiguralo da su markeri starosti ugrađeni u materijal tačni.
Osim navedenog, naučnici su otkrili i dijatomeje (jednostanične organizme) koji datiraju pre 540.000 godina. Sve ovo pomaže u našem pregledu kako se ovaj deo sveta razvijao u pradavnim vremenima. Tim je uspeo povezati obilje dijatomeja sa toplijim razdobljima – od kojih je posljednje u Škotskom moru bilo pre oko 14.500 godina. To je dovelo do povećanja ukupne aktivnosti morskog života u regiji Antarktika.
“Ovo je zanimljiva i važna promena koja je povezana sa svetskim i brzim porastom nivoa mora i ogromnim gubitkom leda na Antarktiku zbog prirodnog zagrevanja”, kaže geolog Majkl Veber sa Univerziteta u Bonu u Nemačkoj.
Ova najnovija studija, objavljena u naučnom časopisu Nature Communications, dokaz je da tehnike sedaDNK mogu biti korisne u rekonstrukciji ekosastava od pre stotina hiljada godina, dajući nam potpuno novi uvid u to kako su se svetski okeani promenili.
Naučnici neprestano napreduju u vađenju tih drevnih fragmenata DNK iz zemlje i uklanjanju ‘buke’ i smetnji koje ostavlja sva moderna DNK, kako bi dobili autentičan pogled na prošlost. Bolje razumevanje o prošlim klimatskim promenama i načinu na koji je okeanski ekosastav reagovao znači tačnije modele i predviđanja za ono što bi se sledeće moglo dogoditi oko Južnog pola. Antarktika je jedno od najosetljivijih područja na klimatske promene na Zemlji, a proučavanje prošlih i sadašnjih odgovora ovog polarnog morskog ekosastava na promene okoline hitno je pitanje, zaključuju autori studije, prenosi Science Alert.
Preuzeto sa: https://www.itnetwork.rs/
